Shloka 18
Udyoga-parva Adhyāya 126 — Kṛṣṇa’s Indictment of Misrule and the Varuṇa Analogy (कृष्णवाक्यं–धर्मपाशदृष्टान्तः)
कश्न जातु कुले जात: क्षत्रधर्मेण वर्तयन् भयाद् वृत्तिं समीक्ष्यैवं प्रणणेदिह कहिचित्
kaś na jātu kule jātaḥ kṣatradharmeṇa vartayan bhayād vṛttiṁ samīkṣyaivaṁ praṇaṇed iha kaścit
வைசம்பாயனன் கூறினான்— “உயர்குலத்தில் பிறந்து க்ஷத்திரிய தர்மப்படி வாழ்பவன், பயத்தால் இவ்வாறு வாழ்வாதாரத்தை கணக்கிட்டு, இங்கே யாராவது சாதாரண மனிதனைப் போல சரணடைவானா?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse upholds kṣatriya-dharma: one born into a warrior lineage should not let fear dictate conduct, nor abase oneself by calculating mere survival over honor and duty.
Vaiśampāyana comments rhetorically on the impropriety of a kṣatriya’s fearful submission, emphasizing that such behavior contradicts the expected warrior code in the tense pre-war context of the Udyoga Parva.