Shloka 75
राजन! भरतश्रेष्ठ! हरिवंशपर्वमें भी प्रत्येक पारणके समय ब्राह्मणोंको यथावत् रूपसे खीर भोजन कराये ।।
rājan bharataśreṣṭha harivaṁśaparvaṇi api pratyeka-pāraṇa-kāle brāhmaṇān yathāvat kṣīra-bhojanaṁ bhojayet. samāpya sarvāḥ prayataḥ saṁhitāḥ śāstra-kovidaḥ śubhe deśe niveśya atha kṣaumavastrābhisaṁvṛtāḥ.
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அரசே, பரதகுலச் சிறந்தவனே! ஹரிவம்சப் பர்வத்திலும் ஒவ்வொரு பாரணத்தின்போதும் பிராமணர்களுக்கு முறையாகப் பாயசம் (பால்சோறு) போஜனம் செய்யச் செய்ய வேண்டும். எல்லாச் சங்கிதைகளையும் கவனத்துடன் நிறைவு செய்த பின், சாஸ்திரம் அறிந்தவன் அவற்றை நுண்ணிய க்ஷௌம/பட்டு துணியில் சுற்றி, மங்கலமான இடத்தில் நிறுவ வேண்டும். பின்னர் ஸ்நானாதிகளால் தூய்மையடைந்து, வெண்மையான ஆடைகள், மலர்மாலைகள், ஆபரணங்கள் அணிந்து, சந்தனம், மால்யம் முதலிய உபசாரங்களால் அந்தச் சங்கிதா-நூல்களை ஒவ்வொன்றாக விதிப்படி வழிபட வேண்டும். வழிபாட்டின்போது மனத்தை ஒருமுகமாகவும் தூய்மையாகவும் வைத்து, சிறந்த உணவுகள், பானங்கள், மாலைகள் மற்றும் பிற இனிய பொருட்களை காணிக்கையாகச் சமர்ப்பிக்க வேண்டும்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic completion of sacred study: conclude recitation with generosity (feeding Brāhmaṇas), preserve the text respectfully (wrapping and placing manuscripts in an auspicious place), and perform worship with personal purity and mental concentration—treating scripture as a sacred trust.
In Vaiśampāyana’s instruction to the king, the focus shifts to proper observances connected with the Mahābhārata/Harivaṁśa textual tradition: how to mark the end of recitations, honour learned guests, and ritually venerate and safeguard the completed saṁhitā-manuscripts with offerings and disciplined conduct.