Shloka 16
Svargārohaṇa-parva Adhyāya 2 — Yudhiṣṭhira’s Inquiry for His Kin and the Vision of a Punitive Realm
अग्रतो देवदूतश्न ययौ राजा च पृष्ठतः । पन्थानमशुभं दुर्ग सेवितं पापकर्मभि:
agrato devadūtaḥ yayau rājā ca pṛṣṭhataḥ | panthānam aśubhaṃ durgaṃ sevitaṃ pāpakarmabhiḥ ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—தெய்வத் தூதன் முன்னே சென்றான்; அரசன் பின்னே தொடர்ந்தான். அவர்கள் தீய நிமித்தம் கொண்ட கடினமான பாதையை அடைந்தனர்; பாவச் செயலாளர்கள் துன்பம் அனுபவிக்க அப்பாதையில் வரவும் போகவும் செய்வர்।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic moral order: certain paths and experiences correspond to one’s deeds. The ‘aśubha’ and ‘durga’ path symbolizes the difficult consequences that sinful actions lead to, contrasting with the king’s dharmic journey.
A divine messenger leads the way while King Yudhiṣṭhira follows. Together they reach a grim, arduous route—described as a path typically used by sinners who go there to suffer—signaling a transition into a testing or revelatory phase of the afterlife journey.