Shloka 153
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
आत्मानमात्मना हन्ति पापो निकृतिजीवन: । सज्जनोंका धर्म सदा सत्पुरुषोंमें ही रहा है। अतः उसका आश्रय लेकर उसे नष्ट न करे। धर्मयुद्धमें तत्पर हुआ जो क्षत्रिय अधर्मसे विजय पाता है, छल-कपटको जीविकाका साधन बनानेवाला वह पापी स्वयं ही अपना नाश करता है
ātmānam ātmanā hanti pāpo nikṛtijīvanaḥ |
பீஷ்மர் கூறினார்—வஞ்சகத்தையே வாழ்வாதாரமாகக் கொண்ட பாவி, தன் தானே தன்னை அழித்துக் கொள்கிறான். தர்மம் எப்போதும் நல்லோரிடமும் சத்புருஷர்களிடமும் தங்கும்; ஆகவே அதனைச் சார்ந்து அதனைச் சிதைக்கக் கூடாது. தர்மயுத்தத்தில்கூட அதர்மத்தால்—ஏமாற்றமும் துரோகமும் கொண்டு—வெற்றியை நாடும் க்ஷத்திரியன், இறுதியில் தன் வீழ்ச்சியைத் தானே வரவழைக்கிறான்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That deceit as a way of life is ultimately self-destructive: a person who pursues victory or gain through adharma undermines his own welfare. Dharma is sustained among the good, so one should rely on it rather than damage it for short-term success.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on kingship and dharma after the war. Here he warns that even in the context of warfare, a kṣatriya must not seek victory through fraud; such conduct rebounds upon the doer and leads to ruin.