Shloka 25

Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)

Devanagari script

इतो दत्तेन जीवन्ति देवा: पितृगणास्तथा । मानुषोरगरक्षांसि वयांसि पशवस्तथा,इन्हींके दिये हुए अन्नसे देवता, पितर, मनुष्य, सर्प, राक्षस और पशु-पक्षी--सबकी जीविका चलती है

Transliteration

ito dattena jīvanti devāḥ pitṛgaṇās tathā | mānuṣoragarakṣāṃsi vayāṃsi paśavas tathā ||

Translation

இங்கே அளிக்கப்படும் தானமும் அர்ப்பணமும் காரணமாக தேவர்கள், பித்ருக்கள் வாழ்கின்றனர்; அதுபோல மனிதர்கள், பாம்புகள், ராட்சசர்கள், பறவைகள், விலங்குகள் ஆகியோரின் வாழ்வும் நடைபெறுகிறது. ஆகவே, அன்னதானம் அனைத்துயிர்களின் வலைப்பின்னலைத் தாங்கும் தர்மத்தின் முதன்மைத் தூணாகும்.

Word by Word

इतःfrom this (source), hence

दत्तेनby what is given; by the gift

जीवन्तिlive; subsist

देवाःthe gods

पितृगणाःthe groups of ancestors (pitṛs)

तथाand likewise

मानुषाःhumans

उरगाःserpents

रक्षांसिrākṣasas/demons

वयांसिbirds

पशवःanimals

तथाand likewise

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

devāḥ (gods)

pitṛgaṇa (ancestors/Pitṛs)

mānuṣāḥ (humans)

uragāḥ (serpents)

rakṣāṃsi (rākṣasas)

vayāṃsi (birds)

paśavaḥ (animals)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes