Shloka 32
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
व्यूहयन्त्रायुधानां च तत्त्वज्ञो विक्रमान्वित: । वर्षशीतोष्णवातानां सहिष्णु: पररन्ध्रवित्
vyūhayantrāyudhānāṁ ca tattvajño vikramānvitaḥ | varṣaśītoṣṇavātānāṁ sahiṣṇuḥ pararandhravit ||
அவன் படைஅணிவகுப்பு (வ்யூஹம்), போர் இயந்திரங்கள், ஆயுதங்களின் நுண்மையை அறிந்த நிபுணனாகவும்; வீரமுடையவனாகவும்; மழை, குளிர், வெப்பம், காற்று ஆகியவற்றின் துன்பங்களைத் தாங்குபவனாகவும்; பகைவரின் பலவீன இடங்களை அறியும் திறன் கொண்டவனாகவும் இருக்க வேண்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Competence in war is not mere aggression: a responsible warrior-leader must unite technical mastery (formations, engines, weapons), courage, environmental endurance, and strategic insight into the opponent’s weak points.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and governance; here he lists essential qualifications for a capable fighter/commander—expertise in tactics and arms, steadfastness under hardship, and the ability to identify an enemy’s vulnerabilities.