Shloka 30
कृत्स्नं तदेव तच्छेयो यदप्पाददते5न्यतः । न पश्यामोडनपकृतं धनं किंचित् क्वचिद् वयम्,यही देवताओंका निश्चय है और यही वेदोंका सनातन सिद्धान्त है। धनसे ही द्विज वेद- शास्त्रोंको पढ़ते और पढ़ाते हैं, धनके द्वारा ही यज्ञ करते और कराते हैं तथा राजा-लोग दूसरोंको युद्धमें जीतकर जो उनका धन ले आते हैं, उसीसे वे सम्पूर्ण शुभ कर्मोका अनुष्ठान करते हैं। किसी भी राजाके पास हम कोई भी ऐसा धन नहीं देखते हैं, जो दूसरोंका अपकार करके न लाया गया हो
kṛtsnaṃ tadeva tac chreyo yad apāpād dadata anyataḥ | na paśyāmo 'napakṛtaṃ dhanaṃ kiṃcit kvacid vayam ||
அர்ஜுனன் கூறினான்— பாவமின்றி, அநியாயமின்றி பிற இடத்திலிருந்து பெறப்படும் செல்வமே முழுமையான பரம நன்மை. ஆனால் பிறருக்கு தீங்கு செய்யாமல் கொண்டு வரப்பட்ட செல்வம் எங்கும் எமக்குக் காணப்படவில்லை. இதுவே தேவர்களின் தீர்மானம்; இதுவே வேதங்களில் போதிக்கப்பட்ட சனாதனக் கோட்பாடு—செல்வத்தினாலேயே இருபிறப்பினர் வேத-சாஸ்திரங்களைப் படித்து கற்பிக்கிறார்கள்; செல்வத்தினாலேயே யாகங்களைச் செய்கிறார்கள், செய்யவைக்கிறார்கள்; அரசர்கள் போரில் பிறரை வென்று அவர்களின் செல்வத்தை எடுத்துக் கொண்டு வந்து, அதே செல்வத்தால் எல்லா மங்களச் செயல்களையும் நிறைவேற்றுகிறார்கள். ஆனால் அரசர்களின் உலகில், யாருக்கும் காயம் இல்லாமல் ஈட்டப்பட்ட பொக்கிஷம் ஒன்றையும் எமக்கு காண முடியவில்லை.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension between artha (wealth) and dharma: ideally, the best wealth is sinless and harmlessly obtained, yet in political life—especially for kings—wealth commonly arises from conquest and injury. It questions whether social and ritual goods funded by wealth can be fully separated from the means of acquisition.
Arjuna speaks reflectively about the sources of wealth in royal and social life. He notes that Vedic learning, sacrifice, and royal ‘auspicious acts’ depend on wealth, but observes that kings typically obtain wealth through warfare and taking others’ property, making ‘pure’ wealth hard to find.