Shloka 36
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
राज्: परैः परिभव: सर्वेषामसुखावह: । तस्माच्छत्रं च पत्र च वासांस्थाभरणानि च,राजाका यदि दूसरोंके द्वारा पराभव हुआ तो वह समस्त प्रजाके लिये दुःखदायी होता है; इसलिये प्रजाको चाहिये कि वह राजाके लिये छत्र, वाहन, वस्त्र, आभूषण, भोजन, पान, गृह, आसन और शय्या आदि सभी प्रकारकी सामग्री भेंट करे
rājñaḥ paraiḥ paribhavaḥ sarveṣām asukhāvahaḥ | tasmāc chatraṃ ca patraṃ ca vāsāṃsy ābharaṇāni ca | bhojanaṃ pānaṃ gṛhaṃ cāsanaṃ śayyāṃ ca sarvaśaḥ |
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசன் பிறரால் அவமதிக்கப்படுதல் அல்லது தோற்கடிக்கப்படுதல் அனைவருக்கும் துயரத்தைத் தரும். ஆகவே மக்கள் அரசனுக்காக அரசச் சத்திரம், வாகனம், ஆடை, ஆபரணம், உணவும் பானமும், இல்லம், ஆசனம், படுக்கை முதலிய தேவையான அனைத்தையும் வழங்க வேண்டும்; அப்பொழுது அரச அதிகாரம் உறுதியாக இருந்து பொதுநலம் காக்கப்படும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The welfare of society is tied to the stability and dignity of kingship; therefore subjects have a dharmic responsibility to materially support the king so that governance remains strong and the community is not harmed by political humiliation or defeat.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises (to Yudhishthira) that a king’s being overpowered by rivals brings suffering to all, and thus the populace should furnish the king with the practical and symbolic necessities of sovereignty—parasol, conveyance, clothing, ornaments, and basic comforts.