Shloka 3
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
त्यागं श्रेष्ठ मुन॒यो वै वदन्ति सर्वश्रेष्ठ यच्छरीरं त्यजन्त: । नित्यं युक्ता राजधर्मेषु सर्वे प्रत्यक्ष ते भूमिपाला यथैव
tyāgaṃ śreṣṭha munayo vai vadanti sarvaśreṣṭha yaccharīraṃ tyajantaḥ | nityaṃ yuktā rājadharmeṣu sarve pratyakṣa te bhūmipālā yathaiva ||
இந்திரன் கூறினான்— முனிவர்கள் தியாகமே உயர்ந்தது எனச் சொல்கிறார்கள்; தியாகங்களில் உச்சமானது உடலையே துறப்பதே. எப்போதும் ராஜதர்மத்தில் நிலைத்திருக்கும் அரசர்கள்—நீ உன் கண்களால் கண்டதுபோல—போர்க்களத்தில் உயிரை அர்ப்பணித்துள்ளனர்; இதுவே உன் முன் நிற்கும் நேரடி சான்று.
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
Renunciation (tyāga) is praised as the highest ideal, and the greatest form of it is self-sacrifice—especially when undertaken in steadfast adherence to rājadharma (the ethical duties of kingship), such as laying down one’s life in battle for protection of the realm and order.
Indra addresses the listener and points to a visible, historical example: many kings devoted to royal duty have died in battle. Their deaths are presented as direct evidence that bodily self-sacrifice, when aligned with dharma, is regarded as the supreme form of tyāga.