Shloka 7
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
राजधर्मेष्वनुमता लोका: सुचरितै: सह । उदाद्वतं ते राजेन्द्र यथा विष्णुं महौजसम्,राजेन्द्र! उत्तम चरित्रों (धर्मों) सहित सम्पूर्ण लोक राजधर्ममें अन्तर्भूत हैं। यह बात मैं तुमसे कह चुका हूँ। किसी समय बहुत-से शूरवीर नरेश दण्डनीतिकी प्राप्तिके लिये सम्पूर्ण भूतोंके स्वामी महातेजस्वी सर्वव्यापी भगवान् नारायण देवकी शरणमें गये थे
bhīṣma uvāca | rājadharmeṣv anumātā lokāḥ sucaritaiḥ saha | udāhṛtaṃ te rājendra yathā viṣṇuṃ mahaujasam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—ராஜேந்திரா! உயர்ந்த ஒழுக்கங்களுடன் கூடிய எல்லா உலகங்களும் அரச தர்மத்தின் உள்ளடக்கமாகவே கருதப்படுகின்றன; இதை நான் முன்பே உனக்குச் சொல்லியுள்ளேன். மகௌஜஸ்ஸுடைய விஷ்ணுவைப் பற்றிய அந்த வரலாற்றை நான் எடுத்துரைத்ததுபோலவே—முன்னொரு காலத்தில் தண்டநீதி அறிவைப் பெற பல வீர அரசர்கள், அனைத்தையும் வியாபிக்கும், பேரொளியுடைய, எல்லா உயிர்களுக்கும் அதிபதியான பகவான் நாராயணனின் சரணடைந்தனர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that rajadharma is comprehensive: the welfare and moral order of the worlds, along with virtuous conduct, are sustained through righteous kingship. Governance is therefore an ethical responsibility, not merely political power.
Bhishma reminds the king that he has already explained how all social order is included within rajadharma, and he introduces (or recalls) an illustrative ancient episode in which many warrior-kings sought instruction in statecraft (dandaniti) by taking refuge in the all-pervading Lord Narayana/Vishnu.