Shloka 20
अगम्यागमनं चैव वाच्यावाच्यं तथैव च । भक्ष्याभक्ष्यं च राजेन्द्र दोषादोषं च नात्यजन्,राजेन्द्र! उन्होंने अगम्यागमन, वाच्य-अवाच्य, भक्ष्य-अभक्ष्य तथा दोष-अदोष कुछ भी नहीं छोड़ा
agamya-āgamanaṃ caiva vācyāvācyaṃ tathaiva ca | bhakṣyābhakṣyaṃ ca rājendra doṣādoṣaṃ ca nātyajan ||
அரசேந்திரா, அவர்கள் எதையும் விலக்கவில்லை—செல்லக்கூடாத இடங்களுக்கும் தகாதவர்களிடமும் செல்வது, சொல்லவேண்டியதும் சொல்லக்கூடாததும் பேசுவது, உண்ணத்தக்கதும் உண்ணக்கூடாததும் உண்ணுவது, குற்றம்-குற்றமின்மை என எதையும் பாராமல் நடப்பது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma requires discernment and restraint: one must know and uphold boundaries regarding forbidden association, proper speech, permissible food, and the distinction between blameworthy and blameless actions. Abandoning these distinctions leads to ethical collapse.
Bhīṣma, instructing the king (Yudhiṣṭhira) in Śānti Parva, describes a group’s degraded conduct: they no longer avoid prohibited acts and ignore moral and social discriminations, illustrating the consequences of losing dharmic discernment.