Shloka 26
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
वे ही इस विश्वके परम आधार हैं। इन्हींको नारायणदेव कहते हैं। वे सूक्ष्मसे भी सूक्ष्म और स्थूलसे भी स्थूल हैं। वे भारी-से-भारी और उत्तमसे भी उत्तम हैं ।।
sa hi viśvasya parama ādhāraḥ; taṃ nārāyaṇaṃ devāḥ pravadanti. sa sūkṣmāt sūkṣmataraḥ sthūlāt sthūlataraḥ; gurutvāt gurutaraḥ śreṣṭhatvāc ca śreṣṭhataraḥ. yaṃ vākeṣv anuvākeṣu niṣatsu upaniṣatsu ca gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu.
பீஷ்மர் கூறினார்—அவரே இந்த முழு உலகின் பரம ஆதாரம்; தேவர்கள் அவரை நாராயணன் என அழைக்கின்றனர். அவர் நுண்மைகளிலும் மிக நுண்மையானவன், பெருமைகளிலும் மிகப் பெருமையானவன்; கனமைகளிலும் மிகக் கனமானவன், உயர்வுகளிலும் பரம உயர்வானவன். வேதத்தின் வாக்கியங்களிலும் துணை வாக்கியங்களிலும், நிஷதங்களிலும் உபநிஷத்துகளிலும், உண்மையை உரைக்கும் சாமகானங்களிலும், முனிவர்கள் அவரை ‘சத்தியம்’ என்றும் ‘சத்தியகர்மா’—அவனுடைய செயல் தானே சத்தியம்—என்றும் பாடிப் போற்றுகின்றனர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Supreme (Nārāyaṇa) is the ultimate ground of existence and the standard of dharma: He is identified with Satya (Truth) and with satyakarman (truthful action), implying that ethical life must be rooted in reality and integrity rather than expediency.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and ultimate principles; here he elevates the discussion to the highest metaphysical level by describing Nārāyaṇa as the cosmic foundation praised throughout Vedic and Upaniṣadic revelation.