Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

धृतराष्ट्र-सेवा, राज्य-कार्य-विभागः

Service to Dhṛtarāṣṭra and Allocation of State Duties

बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथा । नकुलं व्यादिशद्‌ राजा कर्मणां चान्ववेक्षणे,सेनाकी गणना करना, उसे भोजन और वेतन देना तथा उसके कामकी देखभाल करना--इन सब कार्योंका भार राजा युधिष्ठटिरने नकुलको सौंप दिया

balasya parimāṇe ca bhaktavetanayos tathā | nakulaṃ vyādiśad rājā karmaṇāṃ cānuvīkṣaṇe ||

படையின் வலிமை மற்றும் எண்ணிக்கையை கணக்கிடவும், உணவுப் பொருள் மற்றும் ஊதியத்தை வழங்கவும், மேலும் பணிகள் நடைமுறையை கண்காணிக்கவும் அரசன் நகுலரை நியமித்தார்.

बलस्यof the army/force
बलस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Genitive, Singular
परिमाणेin the measurement/strength (assessment)
परिमाणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरिमाण
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भक्तवेतनयोःin rations and wages
भक्तवेतनयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभक्तवेतन
FormNeuter, Locative, Dual
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
व्यादिशत्appointed/assigned/ordered
व्यादिशत्:
TypeVerb
Rootव्यादिश् (वि + आ + दिश्)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मणाम्of duties/tasks
कर्मणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्ववेक्षणेin supervision/oversight
अन्ववेक्षणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्ववेक्षण
FormNeuter, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
N
Nakula
Y
Yudhiṣṭhira
B
bala (army/force)
B
bhakta (rations)
V
vetana (wages)