Shloka 38
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
न वाग्घीने विवर्णे वा नाड़हीने न वामने । न दुर्जने दौष्कुले वा व्रतैयों वा न संस्कृत: । नश्रोत्रियमृते दान ब्राह्मणे ब्रह्मवर्जिते
na vāg-hīne vivarṇe vā nāḍī-hīne na vāmane | na durjane dauṣkule vā vratāyyo vā na saṃskṛtaḥ | na śrotriyam ṛte dānaṃ brāhmaṇe brahma-varjite ||
வியாசர் கூறினார்—வாக்குத் தளர்வுடையவனுக்கும், இழிந்த நிறமுடையவனுக்கும், உயிர்வலிமையற்றவனுக்கும், குள்ளனுக்கும் தானம் அளிக்கக் கூடாது. தீயவனுக்கும், குலக்குறை உடையவனுக்கும், விரத-தர்மத்திற்குத் தகுதியற்றவனுக்கும், சாஸ்திரக் கல்வி மற்றும் ஒழுக்கச் சீர்திருத்தத்தால் பரிசுத்தமடையாதவனுக்கும் தானம் செய்ய வேண்டாம். ஶ்ரோத்ரியனைத் தவிர, வேதஞானமும் பிரஹ்மதேஜஸும் அற்ற பிராமணனுக்கு தானம் செய்யக் கூடாது।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Charity (dāna) should be guided by discernment: the worthiness of the recipient is tied to character, discipline, and Vedic learning. A true śrotriya—one grounded in brahman (Vedic knowledge and integrity)—is presented as the proper recipient, while gifts to those lacking such qualities are discouraged.
In the Śānti Parva’s dharma-instructional setting, Vyāsa lays down criteria for appropriate recipients of gifts, emphasizing that mere social label (being called a Brahmin) is insufficient if one is ‘brahma-varjita’—devoid of the learning and conduct that define brahmanical excellence.