Shloka 17
नारायणात्मको राजन् रुद्राय प्रददौ च तम् नरेश्वर! जब ब्रह्माजीका नेत्रजनित द्वितीय जन्म हुआ, तब उन्होंने सोमसे उस नारायण-स्वरूप धर्मको सुना था। राजन! ब्रह्माजीने रुद्रको इसका उपदेश दिया ।।
vaiśampāyana uvāca |
nārāyaṇātmako rājan rudrāya pradadau ca tam |
tato yogasthito rudraḥ purā kṛtayuge nṛpa |
nareśvara tatpaścāt sarvān bālakhilyān ṛṣīn dharmeṇānena bodhayām āsa |
tad-anantaraṃ bhagavato viṣṇor māyayā sa dharmaḥ punar luptaḥ ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அரசே! நாராயண-சுவபாவமான அந்த தர்மத்தை (பிரம்மா) ருத்ரனுக்கு அளித்தார். பின்னர் யோகத்தில் நிலைத்த ருத்ரன், பழங்காலக் கிருதயுகத்தில் எல்லா பாலகில்ய முனிவர்களுக்கும் இந்த தர்மத்தைப் போதித்தான். அதன் பின் அந்த தேவனின் (விஷ்ணுவின்) மாயையால் அந்த தர்மம் மீண்டும் உலகில் மறைந்தது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that true dharma is Nārāyaṇa-centered (nārāyaṇātmaka) and is preserved through disciplined yoga and guru-to-disciple transmission, yet it can become concealed in the world due to divine māyā—highlighting both the sanctity and the fragility of access to spiritual knowledge across cosmic ages.
Vaiśampāyana recounts a lineage of instruction: Brahmā (having heard it from Soma) teaches the Nārāyaṇa-natured dharma to Rudra; Rudra, established in yoga during the Kṛta Yuga, teaches it to the Bālakhilya sages; later, by Viṣṇu’s māyā, the teaching becomes hidden again.