Shloka 32
Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)
चतुष्पात् सकलो धर्मों ब्राह्मणस्य विधीयते । पादावकृष्टो राजन्ये तथा धर्मो विधीयते
catuṣpāt sakalo dharmo brāhmaṇasya vidhīyate | pādāvakṛṣṭo rājanye tathā dharmo vidhīyate ||
வியாசர் கூறினார்—பிராமணனுக்குத் தர்மம் நான்கு பாதங்களுடன் முழுமையாக விதிக்கப்படுகிறது. க்ஷத்திரியனுக்கும் தர்மம் விதிக்கப்படுகிறது; ஆனால் அது ஒரு ‘பாதம்’ குறைந்ததாக—பிராமண தர்மத்தைவிட குறைவாக முழுமையுடையதாக—கூறப்படுகிறது.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse presents a graded model of varṇa-based duties: the Brāhmaṇa is enjoined to uphold dharma in its full, ‘four-part’ completeness, while the Kṣatriya’s dharma is described as comparatively reduced by one part—suggesting differing expectations and emphases in ethical-religious obligations across social roles.
In Śānti Parva’s instructional discourse on governance and righteousness after the war, Vyāsa states a normative principle about how dharma is prescribed for different varṇas, contrasting the completeness of Brāhmaṇa-dharma with the comparatively diminished form assigned to the royal/warrior class.