Shloka 88
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
कारणं पुरुषो होषां प्रधानं चापि कारणम् | स्वभावश्चैव कर्माणि दैवं येषां च कारणम्,पुरुष, प्रधान, स्वभाव, कर्म तथा दैव-ये जिन वस्तुओंके कारण हैं, वे भी नारायणरूप ही हैं
kāraṇaṃ puruṣo hy eṣāṃ pradhānaṃ cāpi kāraṇam | svabhāvaś caiva karmāṇi daivaṃ yeṣāṃ ca kāraṇam ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—இவற்றிற்குக் காரணமாக புருஷனும் கூறப்படுகிறான்; பிரதானமும் காரணமே. ஸ்வபாவம், கர்மங்கள், தெய்வம் (விதி) ஆகியவையும் காரணங்கள் எனச் சொல்லப்படுகின்றன; அவையெல்லாம் இறுதியில் நாராயணனில் நிலைபெறுகின்றன.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Multiple causes are acknowledged—Puruṣa (conscious principle), Pradhāna (primordial nature), svabhāva (inborn disposition), karma (action), and daiva (destiny)—but the deeper purport is that all these derive their power and coherence from Nārāyaṇa as the ultimate ground.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vaiśaṃpāyana summarizes a philosophical account of causation, listing competing explanatory factors and integrating them into a higher theistic framework centered on Nārāyaṇa.