Shloka 60

वेदीमष्टनलोत्सेधां भूमावास्थाय विश्वकृत्‌ एकपादस्थितो देव ऊर्ध्वबाहुरुदड्मुख:

vedīm aṣṭa-nalotsedhāṁ bhūmāv āsthāya viśvakṛt | ekapāda-sthito devo ūrdhva-bāhur udaṅmukhaḥ ||

உலகை உருவாக்கிய தேவன், நிலத்தில் எட்டு விரல் உயரமுள்ள வேதியை அமைத்து, அதன்மேல் ஒரே காலில் நின்றான். இரு கரங்களையும் மேலே உயர்த்தி, வடதிசை நோக்கி முகம் திருப்பி, தவ ஒருமைப்பாட்டில் நிலைத்திருந்தான்.

वेदीम्altar/platform
वेदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेदी
FormFeminine, Accusative, Singular
अष्टनलोत्सेधाम्having a height of eight reeds
अष्टनलोत्सेधाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअष्ट-नल-उत्सेध
FormFeminine, Accusative, Singular
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
आस्थायhaving mounted/standing upon
आस्थाय:
Karta
TypeVerb
Rootआ-स्था (स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
विश्वकृत्the maker of the universe
विश्वकृत्:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
एकपादस्थितःstanding on one foot
एकपादस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक-पाद-स्थित
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
ऊर्ध्वबाहुःwith arms raised upward
ऊर्ध्वबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व-बाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
उदङ्मुखःfacing north
उदङ्मुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदङ्-मुख
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
V
Viśvakṛt (the Creator)
V
vedī (altar)

Educational Q&A

The verse highlights tapas (austerity) as disciplined self-restraint: steadfast posture, controlled orientation, and ritual setting symbolize inner firmness and ethical resolve that support dharma.

Nārada describes the Creator performing a severe ascetic observance: he mounts a raised altar, stands on one foot, lifts his arms, and faces north—depicting a formal, intense act of concentration and penance.