Shloka 61
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
उक्तश्नाप्पपेयो भविष्यस्येतच्च ते तोयं वडवामुखसंज्ञितेन पेपीयमानं मधुरं भविष्यति तदेतदद्यापि वडवामुखसंज्ञितेनानुवर्तिना तोयं समुद्रात् पीयते
tam indra uvāca—gaccha, nahuṣas tvayā vācyaḥ; atha pūrveṇa mām ṛṣiyuktena yānena tvam adhirūḍhaḥ. uktaḥ—anāppa-peyo bhaviṣyasi; etac ca te toyaṃ vaḍavāmukha-saṃjñitena pepīyamānaṃ madhuraṃ bhaviṣyati. tad etad adyāpi vaḍavāmukha-saṃjñitena anuvartinā toyaṃ samudrāt pīyate.
அப்போது அவனிடம் கூறப்பட்டது—“சமுத்திரமே! நீ இனி குடிக்கத் தகுதியானதாக இருக்கமாட்டாய்; ஆனால் ‘வடவாமுக’ எனப்படும் அக்னி உன் நீரை மீண்டும் மீண்டும் குடித்தால் அது இனிமையடையும்.” இது இன்றும் காணப்படுகிறது—வடவாமுக அக்னி சமுத்திரத்திலிருந்து நீரை இழுத்து குடித்துக்கொண்டே இருக்கிறது।
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic view of the cosmos: powerful forces (like the Vaḍavāmukha fire) operate within a regulated order. Even when something appears harmful—fire drinking the ocean—it functions as part of a larger balance, illustrating that consequences and constraints govern both rulers and natural elements.
Indra instructs a messenger to go inform Nahusha, referencing a conveyance yoked with sages. He then pronounces a statement to the Ocean: it will not remain drinkable, yet its water becomes sweet through repeated drinking by the Vaḍavāmukha fire—an ongoing cosmic phenomenon described as still observable.