Shloka 23
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
अवश्यं तपसा तेषां फलितव्यं नृपोत्तम । यतस्त्वं सहसा भ्रष्ट आकाशान्मेदिनीतलम्
avaśyaṃ tapasā teṣāṃ phalitavyaṃ nṛpottama | yatastvaṃ sahasā bhraṣṭa ākāśān medinītalam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—“அரசர்களில் சிறந்தவனே! அந்த மகாத்மா பிராமணர்களின் தவம் நிச்சயமாகப் பலித்துள்ளது; அதனால் நீ திடீரென ஆகாயத்திலிருந்து விழுந்து பூமித்தளத்தில் வந்தாய். ஆகவே அரசன் எப்போதும் அத்தகைய பிராமணர்களை மதிக்க வேண்டும்; அவர்களின் தவவலிமை தவறாமல் கண்கூடான விளைவுகளைத் தரும்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should consistently honor and respect brāhmaṇas/ascetics, because the power generated by their tapas inevitably produces results; disregarding them can lead to sudden downfall.
Bhīṣma explains a sudden fall of the king from the sky to the earth as the manifest ‘fruit’ of the brāhmaṇas’ austerities, using the event to reinforce a lesson on royal conduct and reverence toward spiritual authority.