Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

राजधर्मः, दण्डनीतिः, कर्तृत्व-विचारः च

Royal Duty, Lawful Discipline, and the Question of Agency

यः स्वयं प्रतिहन्ति सम शासन विषये रत: । स बाहुभ्यां विनिग्राह्मो लोकयात्राविधातक:

yaḥ svayaṁ pratihanti samaśāsana-viṣaye rataḥ | sa bāhubhyāṁ vinigrāhyo loka-yātrā-vidhātakaḥ ||

வியாசர் கூறினார்—விஷய ஆசையில் மூழ்கி தானே கட்டுப்பாட்டு சட்டத்தை மீறுபவன் சமூக ஒழுங்கைச் சிதைப்பவன். பொதுமரியாதையும் தர்மநடையும் நிலைக்க, அத்தகைய தர்மத் துரோகியை க்ஷத்திரியன் தன் புஜபலத்தால் அடக்கி ஒடுக்க வேண்டும்.

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
प्रतिहन्तिviolates/strikes against
प्रतिहन्ति:
TypeVerb
Rootप्रति-हन्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
समम्proper/right (order)
समम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम
FormNeuter, Accusative, Singular
शासनrule/discipline
शासन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशासन
FormNeuter, Locative, Singular
विषयेin the matter/domain
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Locative, Singular
रतःengaged/attached
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Instrumental, Dual
विनिग्राह्यःto be restrained/suppressed
विनिग्राह्यः:
TypeAdjective
Rootवि-नि-ग्रह्
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकयात्राविधातकःone who disrupts the course/order of the world
लोकयात्राविधातकः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक-यात्रा-विधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
K
Kṣatriya
L
loka (society/people)