Shloka 12
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
निर्गुण: प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् | ततः केवलधर्मासौ भवत्यव्यक्तदर्शनात्
nirguṇaḥ prakṛtiṁ veda guṇayuktām acetanām | tataḥ kevaladharmāsau bhavaty avyaktadarśanāt ||
வசிஷ்டர் கூறினார்—குணங்களைத் தாண்டியவன், முக்குணமயமான பிரகிருதியையும் ஜடமும் அசேதனமும் என அறிகிறான். பின்னர் அவ்யக்தத்தின் தரிசனத்தால் அவன் கைவல்ய-தர்மத்தில் நிலைபெறுகிறான்; பிரகிருதியை ஆத்மாவுடன் முற்றிலும் அபின்னமாகக் கண்டு, விடுதலையை அடைகிறான்.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Liberation arises when one transcends the guṇas and correctly discerns Prakṛti as insentient; through insight into the Unmanifest, one abides in kaivalya—freedom rooted in non-identification with material nature.
Vasiṣṭha is instructing on a Sāṅkhya-style path to mokṣa: the seeker shifts from identifying with guṇa-bound nature to realizing the unmanifest ground and thereby attains the liberative state called kaivalya.