Shloka 18
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
मासोपवासी मूलाशी फलाहारस्तथैव च । वायुभक्षो<म्बुपिण्याकदधिगोमय भोजन:
māsopavāsī mūlāśī phalāhāras tathaiva ca | vāyubhakṣo 'mbupiṇyākadadhigomaya-bhojanaḥ ||
வசிஷ்டர் கூறினார்— ஒருவர் ஒரு மாதம் தொடர்ந்து நோன்பிருப்பார்; ஒருவர் கிழங்கு-வேர் உணவால் வாழ்வார்; ஒருவர் பழங்களையே உணவாக்கிக் கொள்வார். ஒருவர் காற்றும் நீரும் மட்டுமே ஆதாரமாகக் கொள்வார்; இன்னொருவர் எள்ளுப் பிண்ணாக்கு, தயிர் அல்லது கோமயம் (மாட்டுச் சாணம்) ஆகியவற்றையும் உணவாக ஏற்றுக் கொள்வார்— தவத்தின் உச்சத்தை வெளிப்படுத்தி.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the intensity and variety of ascetic disciplines (tapas) as a means of cultivating self-mastery and detachment—showing endurance, restraint in diet, and willingness to accept extreme simplicity for a higher ethical-spiritual aim.
Vasiṣṭha is describing an ascetic’s regimen, listing different modes of subsistence—month-long fasting, living on roots or fruits, surviving on air and water, or taking very austere foods like sesame-cake, curd, or cow-dung—to illustrate the person’s rigorous practice.