Shloka 11
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
प्राप्त काले च यद् दुःखं सततं विषयैषिणाम् | तिर्यक्षु पततां दुःखं पततां नरके च यत्
prāpta-kāle ca yad duḥkhaṁ satataṁ viṣayaiṣiṇām | tiryakṣu patatāṁ duḥkhaṁ patatāṁ narake ca yat ||
பீஷ்மர் கூறினார்—நியத காலம் வந்தபோது, புலன்விஷயங்களைத் தொடர்ந்து எப்போதும் ஓடுபவர்களுக்கு மீண்டும் மீண்டும் ஏற்படும் துயரத்தை எண்ணுக; மேலும் திரியக்-யோனிகளில் வீழ்பவர்களின் துயரத்தையும், நரகத்தில் வீழ்பவர்களின் துயரத்தையும் கூட சிந்திக்குக।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to sense-objects leads to recurring suffering, and karmic downfall can culminate in painful states such as animal birth and hell; therefore one should cultivate discernment and restraint rather than compulsive pursuit of pleasures.
In the Śānti Parva discourse, Bhīṣma continues instructing the king on the consequences of desire-driven living, contrasting worldly craving with the grim outcomes of karmic decline (tiryagyoni and naraka) to motivate ethical self-control and higher knowledge.