Shloka 6
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
जो एक हजार गौ तथा एक सौ घोड़े दान करता है तथा दूसरा जो सम्पूर्ण भूतोंको अभयदान देता है, वह सदा गौ और अभ्वदान करनेवालेसे बढ़ा-चढ़ा रहता है ।।
yo eka-sahasraṃ gāḥ tathā eka-śataṃ ghoḍān dānaṃ karoti tathā dvitīyaḥ yaḥ sarva-bhūtebhyo ’bhaya-dānaṃ dadāti, sa sadā go-dātṛ-aśva-dātṛbhyaḥ śreṣṭhataraḥ bhavati. vasan viṣaya-madhye ’pi na vasaty eva buddhimān; saṃvasaty eva durbuddhir asatsu viṣayeṣv api.
பராசரர் கூறினார்— ஒருவர் ஆயிரம் பசுக்களையும் நூறு குதிரைகளையும் தானம் செய்கிறார்; மற்றொருவர் எல்லா உயிர்களுக்கும் அபயதானம் அளிக்கிறார். அபயதானம் அளிப்பவன் எப்போதும் பசு-குதிரை தானம் அளிப்பவனை விட உயர்ந்தவன் எனக் கருதப்படுகிறான். அதுபோல, ஞானி விஷயங்களின் நடுவே வாழ்ந்தாலும் பற்றின்மையால் உண்மையில் அவற்றில் வாழ்வதில்லை; ஆனால் மாசுபட்ட புத்தியுடையவன் விஷயங்கள் அருகில் இல்லாவிட்டாலும் அவற்றிலேயே வாழ்கிறான்— அவன் மனம் இடையறாது அவற்றில் ஒட்டிக்கொண்டிருப்பதால்।
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse ranks ethical protection above material charity: giving fearlessness to all beings surpasses even lavish gifts like cows and horses. It also teaches that true renunciation is mental—wisdom is to remain unattached even while living amid objects, whereas a deluded mind clings to them even in their absence.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Parāśara delivers a moral comparison: external generosity is praised, but the highest gift is ensuring safety and non-harm to living beings. He then reinforces the point with a psychological observation about attachment and the difference between the wise and the deluded.