Shloka 15
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
तात! तपस्यामें सभीका अधिकार है। जितेन्द्रिय और मनोनिग्रहसम्पन्न हीन वर्णके लिये भी तपका विधान है; क्योंकि तप पुरुषको स्वर्गकी राहपर लानेवाला है ।।
tāta! tapasyāṁ sarveṣām adhikāraḥ. jitendriya-manonigraha-sampannasya hīna-varṇasya api tapasāṁ vidhānam; yataḥ tapaḥ puruṣaṁ svargasya mārgam ānayati. prajāpatiḥ prajāḥ pūrvam asṛjat tapasā vibhuḥ. kvacit kvacid brahma-paraḥ vratāny āsthāya, pārthiva-bhūpāla! pūrva-kāle śaktimān prajāpatiḥ tapasi sthitvā ca kadācid brahma-parāyaṇa-vrate sthitvā ca jagat-sṛṣṭim akarot.
மகனே! தவத்தில் அனைவருக்கும் உரிமை உண்டு. இந்திரியஜயம் செய்து மனத்தை அடக்கிய தாழ்ந்த நிலையினர்க்கும் தவம் விதிக்கப்பட்டுள்ளது; ஏனெனில் தவமே மனிதனை சொர்க்கப் பாதையில் கொண்டு செல்கிறது. பூபாலா! பழங்காலத்தில் வல்லமைமிக்க பிரஜாபதி தவத்தில் நிலைத்து, சில வேளைகளில் பிரம்மபராயண விரதங்களை ஏற்று, உயிரினங்களைப் படைத்தான்.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Tapas is a universally available discipline: anyone who cultivates sense-control and mental restraint is eligible for austerity, and such tapas is presented as a means of spiritual uplift (symbolized as the path to heaven).
Parāśara instructs a king, arguing for the broad accessibility of ascetic practice and supporting it with a cosmological example: Prajāpati himself created beings by abiding in tapas and by undertaking Brahman-oriented vows.