Shloka 19
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
स्वयं मृत्पिण्डभूतस्य परतन्त्रस्य सर्वदा । को हेतु: स्वजन पोष्टूं रक्षितुं वादृढात्मन:
svayaṁ mṛtpiṇḍabhūtasya paratantrasya sarvadā | ko hetuḥ svajanaṁ poṣṭuṁ rakṣituṁ vā dṛḍhātmanaḥ ||
உடல் நோக்கில் தானே மண்ணின் கட்டி மட்டுமாய், எப்போதும் பிற சக்திகளின் சார்பில் இருப்பவன்—அத்தகைய நிலையற்ற மனத்தையுடைய மனிதன் சொந்தத்தாரை எவ்வாறு போஷித்து காக்க வல்லவன் ஆக முடியும்?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Without inner steadiness and self-mastery, a person cannot truly fulfill the ethical responsibilities of sustaining and protecting dependents; bodily strength and social claims are unreliable when one remains fundamentally dependent and unstable.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Bhīṣma challenges the notion that an unsteady person can act as a reliable protector of family and dependents, emphasizing the primacy of inner firmness for righteous leadership.