Shloka 44
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
क्षीरनद्यो5थ दृश्यते घृतपायसकर्दमा: । दघिमण्डोदका दिव्या: खण्डशर्करवालुका:
kṣīranadyo 'tha dṛśyante ghṛtapāyasakardamāḥ | dadhimaṇḍodakā divyāḥ khaṇḍaśarkaravālukāḥ ||
அங்கே பால் நிறைந்த தெய்வீக நதிகள் ஓடுவது போலத் தெரிந்தது; நெய் மற்றும் பாயசம் கலந்த சேறு தரையில் படிந்திருந்தது. தயிரும் மோரும்நீர் போல ஓடின; கரும்புச் சர்க்கரைக் கட்டிகளும் சுத்தச் சர்க்கரையும் மணல்போல் பரவிக் கிடந்தன.
दक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse uses hyperbolic, celestial abundance—milk-rivers and sugar-sand—to evoke a realm shaped by merit and sacred order, suggesting that righteous conduct and ritual potency are imagined to yield a world of nourishment, purity, and plenitude.
Dakṣa is describing a wondrous, otherworldly landscape where ordinary natural features are transformed into auspicious substances: rivers flow with milk and fermented dairy, and the terrain is strewn with ghee, sweet rice, and sugars, emphasizing the extraordinary nature of the place being depicted.