Shloka 52
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
Devanagari script
शीर्षाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु । अपां तु नीलिकां विद्यान्निर्मोक॑ भुजगेषु च
Transliteration
bhīṣma uvāca | śīrṣābhitāpo nāgānāṃ parvatānāṃ śilājatu | apāṃ tu nīlikāṃ vidyān nirmokaṃ bhujageṣu ca ||
Translation
பீஷ்மர் கூறினார்—யானைகளின் தலையில் தோன்றும் எரிச்சலும் வலியும் அவர்களின் ஜ்வரம் என அறிக. மலைகளின் ஜ்வரம் ‘சிலாஜது’ (கனிமப் பிசை) வடிவில் வெளிப்படும். நீரின் ஜ்வரம் ‘நீலிகா’ எனப்படும் குறைபாடு என்று அறிக. பாம்புகளுக்கு தோல் உரிதல்/கழிதல் (நிர்மோகம்) அவர்களின் ஜ்வரம் என்று கூறப்படுகிறது.
Word by Word
शीर्षin the head
शीर्ष:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशीर्षन्
FormNeuter, Locative, Singular
अभितापःburning pain/feverish heat
अभितापः:
Karta
TypeNoun
Rootअभिताप
FormMasculine, Nominative, Singular
नागानाम्of elephants
नागानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Genitive, Plural
पर्वतानाम्of mountains
पर्वतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Genitive, Plural
शिलाजतुmineral pitch (śilājatu)
शिलाजतु:
Karta
TypeNoun
Rootशिलाजतु
FormNeuter, Nominative, Singular
अपाम्of waters
अपाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Genitive, Plural
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नीलिकाम्blue-green scum/algal bloom (nīlikā)
नीलिकाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनीलिका
FormFeminine, Accusative, Singular
विद्यात्should know/should understand
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
निर्मोकम्sloughed skin (moult)
निर्मोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिर्मोक
FormMasculine, Accusative, Singular
भुजगेषुamong snakes
भुजगेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaN
Nāga (elephants)P
Parvata (mountains)Ś
Śilājatu (śilājīt)A
Ap (waters)N
NīlikāB
Bhujaga (serpents)N
Nirmoka (sloughed skin)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes