Shloka 40

श्रेयो-धर्मकर्मविचारः

Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma

Devanagari script

स तत्र संहारविसर्गमेक॑ स्वधर्मजैर्बन्धनै: क्लिश्यमान: । ततः स हारिद्रमुपैति वर्ण संहारविक्षेपशते व्यतीते

Transliteration

sa tatra saṁhāra-visargam ekaṁ svadharma-jair bandhanaiḥ kliśyamānaḥ | tataḥ sa hāridram upaiti varṇaṁ saṁhāra-vikṣepa-śate vyatīte ||

Translation

அங்கே உடலுடைய உயிர், சங்காரம் மற்றும் விசர்கம் எனும் ஒரே சுழற்சியை அனுபவிக்கிறது; தன் சொந்த தர்மத்திலிருந்து பிறந்த கட்டுகளால் வதைக்கப்பட்டபடி அலைகிறது. பின்னர் சங்காரம்-விக்ஷேபம் எனும் இத்தகைய நூறு மாறுதல்கள் கடந்த பின், அது ஹாரித்ர—மஞ்சள்-பொன்னிற—நிலையை அடைகிறது.

Word by Word

सःhe

तत्रthere

संहार-विसर्गम्withdrawal and emission (dissolution and creation)

एकःalone

स्वधर्म-जैःborn of one’s own dharma

बन्धनैःby bonds, fetters

क्लिश्यमानःbeing afflicted, being tormented

ततःthen, thereafter

सःhe

हारिद्रम्yellow (golden)

उपैतिattains, reaches

वर्णम्color, complexion

संहार-विक्षेप-शतेwhen a hundred (cycles of) dissolution and projection have (occurred)

व्यतीतेwhen (it) has passed, after (it) has elapsed

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes