Shloka 313
Śreyas-nirdeśa (Discerning the Superior Good): Nārada–Gālava Saṃvāda
Devanagari script
वाड्मन:कर्मयज्ञश्व भविष्याम्युदगायने । सूर्यके उत्तरायण होनेपर शान्तिमय यज्ञमें तत्पर, जितेन्द्रिय, ब्रह्मयज्ञपरायण एवं मननशील होकर मैं जप-स्वाध्यायरूप वाग्यज्ञ, ध्यानरूप मनोयज्ञ और शास्त्रविहित कर्मोंका निष्कामभावसे आचरणरूप कर्मयज्ञका अनुष्ठान करूँगा
Translation
சூரியன் உத்தராயணமாகும் போது, நான் அமைதிமிகு யாகத்தில் ஈடுபட்டு, இந்திரியங்களை வென்று, பிரம்மயாகத்தில் பற்றுடையவனாகவும், தியான-மனனத்தில் நிலைத்தவனாகவும் இருப்பேன். ஜபம்-ஸ்வாத்யாயம் எனும் வாக்யாகம், தியானம் எனும் மனோயாகம், மேலும் சாஸ்திர விதிப்படி கர்மங்களை நிஷ்காமமாகச் செய்வதெனும் கர்மயாகம்—இம்மூன்று யாகங்களையும் நான் அனுஷ்டிப்பேன்.
Word by Word
वाक्speech
वाक्:
Karta
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Singular
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
कर्मaction/ritual act
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
यज्ञःsacrifice; worship
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भविष्यामिI shall be / I shall become
भविष्यामि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
उदगायनेat the northward course (of the sun); in udagayana/uttarāyaṇa
उदगायने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदगायन
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes