Shloka 27
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
जन्तुष्वेकतमेष्वेवं भावा ये विधिमास्थिता: । भावयोरीप्तितं नित्यं प्रत्यक्ष गमनं तयो:,इनसे भिन्न राजस और तामस--प्राणियोंमेंसे जिस किसी एक श्रेणीके जीवोंमें जो-जो भाव (वासनाएँ), विधि (कर्मगति) का आश्रय लेकर स्थित हैं, उन्हीं भावोंको उनकी स्मृति ग्रहण करती है। अर्थात् जाग्रत् और स्वप्न--दोनों ही अवस्थाओंमें उन मनुष्योंको अपनी- अपनी रुचिके अनुसार राजस और तामस पदार्थोका सदा प्रत्यक्ष दर्शन होता है
jantuṣv ekatameṣv evaṁ bhāvā ye vidhim āsthitāḥ | bhāvayor īpsitaṁ nityaṁ pratyakṣa-gamanaṁ tayoḥ ||
அசிதர் கூறினார்—உயிரினங்களில் எந்த வகையினரிடத்தில் எந்த எந்த பாவங்கள் (வாசனைகள்) கர்மவேகத்தால் நிர்ணயிக்கப்படும் ‘விதி’யைச் சார்ந்து நிலைபெற்றுள்ளனவோ, அவற்றையே நினைவு இடையறாது பற்றிக் கொண்டு செல்கிறது. ஆகவே விழிப்பு மற்றும் கனவு—இரு நிலையிலும் அந்த இரு பாவங்களும் தத்தம் விருப்பப் பொருள்களை நோக்கிச் சென்று நேரடியாக வெளிப்படுகின்றன; மனிதர்கள் தம் விருப்பத்திற்கேற்ப ரஜஸ்-தமஸ் நிறம்கொண்ட பொருள்களையும் அனுபவங்களையும் மீண்டும் மீண்டும் கண்முன் காண்கிறார்கள்.
असित उवाच