Shloka 14
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
रूप॑ गन्धो रस: स्पर्श: शब्दश्वैवाथ तद्गुणा: । इन्द्रियेरूपल भ्यन्ते पजचधा पड्च पञ्चभि:
rūpa-gandho rasaḥ sparśaḥ śabdaś caivātha tad-guṇāḥ | indriyai rūpalabhyante pañcadhā pañca pañcabhiḥ ||
அசிதன் கூறினான்—உருவம், மணம், சுவை, தொடுதல், ஒலி—இவையே ஐந்து விஷய-குணங்கள். கண் முதலிய ஐந்து இంద్రியங்களால் இவை ஐந்தும், தரிசனம் முதலிய ஐந்து விதங்களில், அறியப்படுகின்றன. இவ்வகை வேறுபாட்டை உணர்வதே விவேகத்துக்கும் கட்டுப்பாட்டுக்கும் வழி.
असित उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that perception is organized through five senses, each grasping a specific sensory quality—form, smell, taste, touch, and sound. Recognizing this mapping supports viveka (discernment) and restraint, since ethical living depends on understanding how sense-contact generates experience and desire.
In Śānti Parva’s instructional discourse, Asita explains a philosophical account of perception: the five sensory qualities are known through the five senses (eye and the rest). This forms part of a broader teaching aimed at inner discipline and right understanding.