Shloka 126
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
तदेतदुपशान्तेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा । मन और वाणीको अर्थात् मनसहित समस्त इन्द्रियोंको बुद्धिद्वारा वशमें करे
tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā |
பீஷ்மர் கூறினார்—இந்த உண்மையை உள்ளார்ந்த அமைதியுடனும் தூய நடத்தையுடனும் இருப்பவனே உணர வேண்டும். விவேக புத்தி எனும் ‘கண்’ மூலம் மனம், வாக்கு உட்பட எல்லா இந்திரியங்களையும் கட்டுப்படுத்தி அமைதிப்படுத்த வேண்டும்; பின்னர் ஆத்மஞானத்தால் அந்த விவேக அறிவையும் கூட அடக்கி நிறுத்த வேண்டும்; இறுதியில் ஜீவாத்மாவை பரமாத்மாவில் லயிக்கச் செய்ய வேண்டும். இவ்வாறு தூய ஆச்சாரம்-சிந்தனை கொண்ட சாதகன் எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் விலகி, அமைதியில் நிலைத்து, பரமாத்மாவின் நேரடி சாட்சாத்காரத்தை அடைய வேண்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Realization of the highest truth requires inner calm and purity of conduct: restrain mind, speech, and senses through discriminative intellect; then transcend even that discriminative activity through Self-knowledge, culminating in absorption of the individual self into the Supreme.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira, presenting a contemplative discipline: progressive inward withdrawal and stilling of faculties leading to direct realization of the Supreme.