Shloka 32
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
तत्पश्चात् उस श्रेष्ठ ब्राह्मणने अपने निकट अगल-बगलमें रखे हुए बहुत-से सूक्ष्म चीर (वल्कल आदि) देखे। इससे उसके मनमें बड़ा खेद एवं वैराग्य हुआ ।। ब्राह्मण उवाच अयं न सुकृतं वेत्ति कोन्वन्यो वेत्स्यते कृतम् गच्छामि वनमेवाहं वरं धर्मेण जीवितुम्,ब्राह्मण मन-ही-मन बोला--जब मेरे इस पुण्यमय तपका उद्देश्य यह कुण्डधार ही नहीं समझ पा रहा है, तब दूसरा कौन जानेगा! अच्छा, अब मैं वनको ही चलता हूँ। धर्ममय जीवन बिताना ही अच्छा है
brāhmaṇa uvāca | ayaṁ na sukṛtaṁ vetti ko nv anyo vetsyate kṛtam | gacchāmi vanam evāhaṁ varaṁ dharmeṇa jīvitum ||
அதன்பின் அந்தச் சிறந்த பிராமணன் தன் அருகில் வைத்திருந்த பல நுண்மையான வல்கலச் சீர்கள் மற்றும் ஆடைகளைப் பார்த்தான். அவற்றைக் கண்டதும் அவன் மனத்தில் பெரும் வருத்தமும் வைராக்யமும் எழுந்தன. பிராமணன் மனத்திற்குள் கூறினான்—“என் செய்த புண்ணியத்தின் மதிப்பை இவன் அறியவில்லை; அப்படியெனில் வேறு யார் அறியப் போகிறார்கள்? நான் வனத்திற்கே செல்கிறேன்; தர்மப்படி வாழ்வதே மேலானது.” என்று தீர்மானித்து, உலக எதிர்பார்ப்பைத் துறந்து தர்மமய வாழ்விற்காக வனத்தை நோக்கிப் புறப்பட்டான்.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Do good without dependence on recognition; when merit is misunderstood or unacknowledged, one should not fall into bitterness but choose steadfast dharmic living, even if that means renunciation.
The Brahmin, seeing the stored garments nearby and feeling deep regret and detachment, concludes that his virtuous effort is not being understood by the person before him; he therefore decides to leave for the forest and live a life grounded in dharma.