Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269

जो पुरुष शब्दब्रह्ममें पारंगत (वेदोक्त कर्मोके अनुष्ठानसे शुद्धचित्त हो चुका) है, वह परब्रह्मको प्राप्त कर लेता है। पिता और माता वेदोक्त गर्भाधानकी विधिसे बालकके जिस शरीरको जन्म देते हैं, वे उस बालकके उस शरीरका ही संस्कार करते हैं। इस प्रकार जिसका शरीर वैदिक संस्कारसे शुद्ध हो जाता है, वही ब्रह्मज्ञानका पात्र होता है। अब मैं अपनी बुद्धिके अनुसार तुम्हें यह बता रहा हूँ कि कर्म किस प्रकार अक्षय मोक्ष-सुखकी प्राप्ति करानेमें कारण होते हैं ।। अनागममनैतिहां प्रत्यक्ष लोकसाक्षिकम्‌ । धर्म इत्येव ये यज्ञान्‌ वितन्वन्ति निराशिष:,जो अपना धर्म (कर्तव्य) समझकर बिना किसी प्रकारकी भोगेच्छाके यज्ञोंका अनुष्ठान करते हैं, उनके उस यज्ञका फल वेद या इतिहासद्दारा नहीं जाना जाता है। वह प्रत्यक्ष है और उसे सब लोग अपनी आँखों देखते हैं

yo puruṣaḥ śabda-brahmaṇi pāraṅgataḥ (vedokta-karmānuṣṭhānāt śuddha-cittaḥ) sa para-brahma prāpnoti. pitā ca mātā ca vedokta-garbhādhāna-vidhinā bālakasya yaṃ śarīraṃ janayataḥ, tau tasya bālakasya tasyaiva śarīrasya saṃskāraṃ kurutaḥ. evaṃ yasya śarīraṃ vaidika-saṃskāraiḥ śuddhaṃ bhavati sa eva brahma-jñānasya pātraṃ bhavati. idānīṃ yathā-buddhi te bravīmi karma kathaṃ prakāreṇākṣaya-mokṣa-sukha-prāptau kāraṇaṃ bhavati. anāgamam anaitihyaṃ pratyakṣaṃ loka-sākṣikam. dharma ity eva ye yajñān vitanvanti nirāśiṣaḥ, teṣāṃ tasya yajñasya phalaṃ na vedena na itihāsena jñāyate; tat pratyakṣaṃ sarvaiḥ pratyakṣato dṛśyate.

கபிலன் கூறினான்—சப்தபிரம்மத்தில் (வேதத்தில்) தேர்ச்சி பெற்று, வேதவிதிப்படி கர்மங்களைச் செய்து மனம் தூய்மையடைந்தவன் பரபிரம்மத்தை அடைகிறான். தந்தையும் தாயும் வேதத்தில் கூறிய கர்ப்பாதான விதியால் எந்த உடலைப் பிறப்பிக்கிறார்களோ, அந்த உடலுக்கே உரிய சடங்குச் சுத்திகரிப்புகளையும் செய்கிறார்கள். ஆகவே, வேதச் சன்ஸ்காரங்களால் தூய்மையடைந்த உடல்-வாழ்வுடையவனே பிரம்மஞானத்திற்குத் தகுதியான பாத்திரம். இப்போது என் அறிவின் அளவின்படி சொல்கிறேன்—கர்மம் எவ்வாறு அழியாத மோக்ஷ-சுகப் பெறுதலுக்குக் காரணமாகிறது. ‘இது தர்மம்’ என்றே எண்ணி, எந்தப் பலவேட்கையும் இன்றி யாகங்களை விரித்து நடத்துவோர்க்கு, அந்த யாகத்தின் பலன் வேதத்தாலும் வரலாற்றாலும் அறியப்படுவது அல்ல; அது நேரடியாகத் தெரியும், உலகமே சாட்சி, மக்கள் அதைத் தங்கள் கண்களால் காண்கிறார்கள்.

अनागमम्not based on (scriptural) tradition/received texts; not coming from āgama
अनागमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनागम
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
इतिहाby itihāsa/tradition (historical narrative)
इतिहा:
Karana
TypeNoun
Rootइतिह
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रत्यक्षम्directly perceptible; evident
प्रत्यक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
लोकसाक्षिकम्witnessed by the world/people as witnesses
लोकसाक्षिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोक-साक्षिक
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
धर्मःdharma; duty/righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus; as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
येthose who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
यज्ञान्sacrifices; yajñas
यज्ञान्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Plural
वितन्वन्तिthey perform/extend (carry out)
वितन्वन्ति:
TypeVerb
Rootवि-तन्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
निराशिषःwithout desire (for rewards); desireless
निराशिषः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्-आशिष्
FormMasculine, Nominative, Plural

कपिल उवाच

K
Kapila
F
father (pitā)
M
mother (mātā)
C
child (bālaka)
V
Veda (śabda-brahman)
B
Brahman (para-brahman)
Y
yajña (sacrifice)
G
garbhādhāna (rite of conception)
S
saṃskāra (sacrament/rite)