Shloka 10
मोक्षोपाय-निर्णयः
Determination of the Means to Liberation
दस्यून् निहन्ति वै राजा भूयसो वाप्यनागस: । भार्या माता पिता पुत्रो हन्यन्ते पुरुषेण ते । परेणापकृतो राजा तस्मात् सम्यक् प्रधारयेत्
dasyūn nihanti vai rājā bhūyaso vāpy anāgasaḥ | bhāryā mātā pitā putro hanyante puruṣeṇa te | pareṇāpakṛto rājā tasmāt samyak pradhārayet ||
த்யுமத்சேனன் கூறினான்—அரசன் கொள்ளையர்களை கொல்லலாம்; சில வேளைகளில் பல நிரபராதிகளும் கொல்லப்படலாம். ஒருவன் கொல்லப்பட்டால், அவனுடைய மனைவி, தாய், தந்தை, மகன் ஆகியோரும் வாழ்வாதாரம் துண்டிக்கப்படுவதால், மெய்யாகவே கொல்லப்பட்டதுபோல் துன்புறுவர். ஆகவே பிறர் செய்த தீங்கால் தூண்டப்பட்டாலும் அரசன் நன்கு சிந்தித்து நடக்க வேண்டும்; மரணதண்டனையில் அவசரம் வேண்டாம்.
इुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
Even when a king has been wronged, he must deliberate carefully before imposing capital punishment, because killing one person can effectively destroy the lives of that person’s dependents; justice must be tempered by foresight and compassion.
Dyumatsena is instructing on royal duty (rājadharma), warning that a ruler’s punitive power can harm not only the condemned—sometimes even the innocent—but also their family who lose support; hence the king should not act hastily.