Shloka 5
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
यदा चायं न बिभेति यदा चास्मान्न बिभ्यति | यदा नेच्छति न देष्टि ब्रह्म सम्पद्यते तदा
yadā cāyaṃ na bibheti yadā cāsmān na bibhyati | yadā necchati na deṣṭi brahma sampadyate tadā ||
வியாசர் கூறினார்—அவன் பிற உயிர்களை அஞ்சாதபோதும், பிற உயிர்களும் அவனை அஞ்சாதபோதும்; மேலும் ஆசையும் வெறுப்பும்—இரண்டையும் முற்றிலும் கைவிட்டபோதும்—அந்தக் கணமே அவன் பிரம்மநிலையை அடைகிறான்.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Brahman-realization is indicated by a transformed ethical presence: one becomes harmless and fearless—neither fearing others nor causing fear—and one has relinquished both desire (icchā) and hatred/aversion (dveṣa). Inner freedom expresses itself outwardly as non-threatening conduct.
In the instruction-oriented setting of the Śānti Parva, Vyāsa states a criterion of spiritual attainment: the realized person is free from reactive emotions that generate conflict—fear, craving, and hatred—and thus lives in a way that brings safety to others and reflects inner liberation.