Shloka 9
मृत्युकारणप्रश्नः / Inquiry into the Cause and Designation of Death
एवं बुद्ध्वा नर: सर्व भूतानामागतिं गतिम् | समवेक्ष्य च वैषम्यं लभते शममुत्तमम्
evaṁ buddhvā naraḥ sarva-bhūtānām āgatiṁ gatiṁ | samavekṣya ca vaiṣamyaṁ labhate śamam uttamam ||
இவ்வாறு எல்லா உயிர்களின் வரவு-போக்கு—பிறப்பு-இறப்பின் ஓட்டம்—அறிந்து, அவர்களின் நிலைகளிலுள்ள ஏற்றத் தாழ்வுகளைச் சீராக ஆராய்ந்தால், மனிதன் மிக உயர்ந்த அமைதியை அடைகிறான்.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True peace (śama) arises from clear understanding of saṁsāra—the repeated coming and going of beings—and from thoughtful reflection on the unequal conditions of life. This insight reduces attachment, envy, and agitation, leading to inner equanimity.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers instruction on wisdom and mental pacification. The verse summarizes a contemplative method: comprehend the cycle of beings’ destinies and examine worldly disparities, thereby attaining supreme tranquillity.