Shloka 31
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
ततः परं श्रेष्ठमतीव सदगुणै- रधिष्तितं त्रीनधिवृत्तिमुत्तमम् । चतुर्थमुक्तं परमाश्रमं शृणु प्रकीर्त्सममानं परमं परायणम्
tataḥ paraṁ śreṣṭham atīva sadguṇair adhiṣṭhitaṁ trīn adhivṛttim uttamam | caturtham uktaṁ paramāśramaṁ śṛṇu prakīrtsyamānaṁ paramaṁ parāyaṇam ||
இவற்றிற்கும் அப்பால், நற்குணங்களில் உறுதியாக நிலைபெற்று, முன் கூறிய மூன்று ஆசிரமங்களையும் மீறி உயர்ந்ததாகவும், சமம் முதலிய உள்ளடக்கக் குணங்கள் மேலும் வளர்வதாகவும் உள்ள அந்த நான்காம், பரம ஆசிரமத்தை கேள். அது முன்பே சொல்லப்பட்டிருந்தாலும், நான் அதை மீண்டும் சிறப்பு தெளிவுடன் அறிவிக்கிறேன்; இதுவே பரம அடைக்கலம், இறுதி இலக்கு—கவனமுடன் கேள்.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the “fourth āśrama” as the supreme life-stage, defined by strong moral virtues and heightened inner discipline, presented as the highest refuge and ultimate human goal.
Vyāsa transitions from the earlier three āśramas to a focused exposition of the fourth, stating that although it has been mentioned, he will restate it more distinctly and asks the listener to hear attentively.