Shloka 28
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आश्रमादाश्रमेष्वेव शिष्यो वर्तेत कर्मणा । इस प्रकार शिष्य यथाशक्ति सेवा करके गुरुको प्रसन्न करे और उन्हें उपहार देकर उनकी अआज्ञासे ब्रह्मचर्य-आश्रमसे दूसरे आश्रमोंमें पदार्पण करे और वहाँ भी उन आश्रमोंके कर्तव्योंका पालन करता रहे ।।
āśramād āśrameṣv eva śiṣyo varteta karmaṇā | vedavrato'pavāsena caturthe cāyuṣo gate,
சிஷ்யன் ஆசிரமத்திலிருந்து ஆசிரமத்திற்குக் கர்மத்தின் வழியே ஒழுக வேண்டும். இயன்ற அளவு குருவைச் சேவித்து அவரை மகிழ்வித்த பின், குருவின் அனுமதியுடன் காணிக்கைகள் அளித்து, பிரம்மச்சரிய ஆசிரமத்திலிருந்து பிற ஆசிரமங்களுக்குச் சென்று, அங்கும் அந்தந்த ஆசிரமக் கடமைகளைத் தொடர்ந்து நிறைவேற்ற வேண்டும். வேத சம்பந்தமான விரதங்களும் நோன்புகளும் கடைப்பிடித்து ஆயுளின் நான்கில் ஒரு பகுதி கடந்தபோது, குருவுக்கு தகுந்த தட்சிணை அளித்து விதிப்படி சமாவர்த்தனச் சடங்கை நிறைவேற்ற வேண்டும்.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: a student should honor and serve the guru, complete study with Vedic discipline, and then—only with the teacher’s permission and after offering dakṣiṇā—transition properly to the next life-stage while continuing the duties of each āśrama.
Vyāsa lays down a normative guideline for a disciple’s life-course: service and obedience during brahmacarya, formal completion through samāvartana, and orderly movement into subsequent āśramas with continued adherence to their respective obligations.