Shloka 24
Gṛhastha-vṛtti and Niyama: Models of Householder Livelihood and Discipline (गृहस्थवृत्ति-नियमाः)
Devanagari script
संस्कृतस्य हि दान्तस्य नियतस्य यतात्मन: । प्राज्ञस्यानन्तरा सिद्धिरिहलोके परत्र च
Translation
வேதச் சாஸ்திரப்படி முறையாகச் செய்யப்பட்ட ஸம்ஸ்காரங்களை உடையவன், நியமத்துடன் வாழ்ந்து மனமும் இந்திரியங்களும் அடங்கிய யதாத்மன்—அத்தகைய பிரஞ்ஞைமிக்கவனுக்கு இவ்வுலகிலும் மறுலகிலும் சித்தி பெறுவதில் தாமதமில்லை.
Word by Word
saṃskṛtasyaof the well-refined/educated (person)
saṃskṛtasya:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootsaṃskṛta
FormMasculine, Genitive, Singular
hiindeed/for
hi:
TypeIndeclinable
Roothi
dāntasyaof the self-controlled
dāntasya:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootdānta
FormMasculine, Genitive, Singular
niyatasyaof the disciplined/restrained
niyatasya:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootniyata
FormMasculine, Genitive, Singular
yatātmanaḥof one whose self is controlled
yatātmanaḥ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootyatātman
FormMasculine, Genitive, Singular
prājñasyaof the wise man
prājñasya:
Adhikarana
TypeNoun
Rootprājña
FormMasculine, Genitive, Singular
anantarāimmediate/without delay
anantarā:
Karta
TypeAdjective
Rootanantarā
FormFeminine, Nominative, Singular
siddhiḥsuccess/accomplishment
siddhiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootsiddhi
FormFeminine, Nominative, Singular
ihahere (in this world)
iha:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootiha
lokein the world
loke:
Adhikarana
TypeNoun
Rootloka
FormMasculine, Locative, Singular
paratrathere (in the other world/afterlife)
paratra:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootparatra
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes