Shloka 3
Āśrama-dharma and Brahmacarya: Śuka’s Inquiry on Karma and Tyāga (शुक-प्रश्नः कर्मत्यागविवेकश्च)
अधीत्य वेदानखिलान् गुरुशुश्रूषणे रत: । गुरूणामनृणो भूत्वा समावर्तेत यज्ञवित्
adhītya vedān akhilān guruśuśrūṣaṇe rataḥ | gurūṇām anṛṇo bhūtvā samāvarteta yajñavit ||
உபநயனம் முடிந்த பின், பிராமணச் சிறுவன் குருவைச் சேவித்து முழு வேதங்களையும் கற்றிட வேண்டும். பின்னர் உரிய குருதக்ஷிணை அளித்து குருக் கடனிலிருந்து விடுபட்டு, யாக-தர்மம் அறிந்தவனாய் சமாவர்த்தனம் செய்து இல்லத்திற்குத் திரும்ப வேண்டும்।
व्यास उवाच
Educational Q&A
A student’s dharma is to complete Vedic study with disciplined service to the teacher, then repay the teachers’ obligation (through proper guru-dakṣiṇā and conduct), and only after becoming ‘debt-free’ to the guru should he formally graduate (samāvartana) and enter the next stage of life with understanding of yajña and duty.
In Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Vyāsa lays out the proper sequence for a brahmacārin: study the Vedas, serve the guru, settle one’s obligation to the teachers, and then perform the samāvartana rite that marks the completion of studentship and the return to household responsibilities.