Shloka 70
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
नाभ्यवर्तन्त नास्तिक्याद् वर्तन्त: सम्भवेष्वपि | कितने ही दानव पूर्वकालमें अपने पूर्वजोंद्वारा सुयोग्य ब्राह्मणोंको दानके रूपमें दी हुई जागीरें नास्तिकताके कारण उनके पास रहने नहीं देते हैं यद्यपि वे अन्य सम्भव उपायोंसे जीवन-निर्वाह कर सकते हैं तथापि उस दिये हुए दानको छीन लेते हैं ।।
nābhyavartanta nāstikyād vartantaḥ sambhaveṣv api |
சக்ரன் கூறினான்—நாத்திகத்தினால் அவர்கள் (உரிமையுள்ளவர்களை) தங்கள் உரிமைப் பிடிப்பில் நிலைத்திருக்க விடுவதில்லை; தாங்கள் வேறு சாத்தியமான வழிகளில் வாழ முடிந்தும், முன்னொரு காலத்தில் தங்கள் முன்னோர்கள் தகுதியான பிராமணர்களுக்கு தானமாக அளித்த நிலத் தானங்களையும் மீண்டும் பறித்துக் கொள்கிறார்கள். இவ்வாறு பழங்காலத்தில் பல தானவர்கள் அதர்மத்தில் ஈடுபட்டு அளித்த தானத்தையே திரும்ப அபகரித்தனர்.
शक्र उवाच
Educational Q&A
A gift—especially a rightful endowment to worthy recipients—should not be reclaimed out of greed or irreligion. Even when one has other means of livelihood, violating dāna-dharma by seizing back what was given is portrayed as a moral failure rooted in nāstikya.
Indra (Śakra), while instructing on dharma, cites an example from earlier times: certain Dānavas, despite having alternative ways to live, would not let Brāhmaṇas retain ancestral land-grants and would forcibly take back those donations, illustrating the social harm caused by unbelief and adharma.