Shloka 9
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
समृद्धमात्रे त्रैलोक्ये प्रीतियुक्ते स्वयम्भुवि | पूर्वकालमें जब दैत्यों और दानवोंका संहार करनेवाला देवासुर-संग्राम समाप्त हो गया
samṛddhamātre trailokye prītiyukte svayambhuvi | rudrair vasubhir ādityair aśvibhyām api cārṣibhiḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—மூன்று உலகங்களும் செழிப்படைந்து, சுயம்பூ பிரம்மா மகிழ்ச்சியால் நிறைந்திருந்தபோது; வாமன வடிவம் கொண்ட பகவான் விஷ்ணு தமது அடிகளால் திரிலோகத்தையும் அளந்த பின், நூறு யாகங்களைச் செய்த இந்திரன் தேவர்களின் அரசனாக நிலைபெற்றபோது; நான்கு வர்ணங்களும் தத்தம் தர்மங்களில் உறுதியாக நிலைத்து, எங்கும் தேவராதனை பெருகியது. அந்நாட்களில் திரிலோகநாதன் இந்திரன், தெய்வீக ஒளியால் பிரகாசிக்கும், நான்கு அழகிய தந்தங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஐராவதத்தின் மேல் ஏறி மூன்று உலகங்களிலும் சுற்றிப் பார்க்கப் புறப்பட்டான்—ருத்ரர்கள், வசுக்கள், ஆதித்யர்கள், அச்வினி இரட்டையர், ரிஷிகள், மேலும் கந்தர்வர்கள், நாகர்கள், சித்தர்கள், வித்யாதரர்கள் முதலியோர் சூழ்ந்து நிற்க।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical-cosmic ideal: when divine authority is rightly established and worship is properly directed, human society stabilizes through adherence to one’s dharma (varṇa-dharma), producing prosperity and general well-being—an image of order (ṛta/dharma) reflected both in heaven and on earth.
After the gods’ victory and Viṣṇu’s Vāmana/Trivikrama act of measuring the three worlds, Indra becomes firmly enthroned as king of the gods. With the worlds flourishing and Brahmā pleased, Indra rides Airāvata and tours the three worlds, accompanied by major divine groups (Rudras, Vasus, Ādityas, Aśvins) and other celestial beings.