Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

प्रलय-प्रक्रिया (Pralaya Process) — Guṇa-Withdrawal and Pratisaṃcara

इत्येतद्‌ बलिना गीतमनहंकारसंज्ितम्‌ | वाक्यं श्रुत्वा सहस्राक्ष: खमेवारुरुहे तदा,राजा बलिका वह पूर्वोक्त अनहंकारसंज्ञक वाक्य सुनकर सहसनेत्रधारी इन्द्र पुनः आकाशको ही उड़ चले

ity etad balinā gītam anahaṅkāra-saṃjñitam | vākyaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ kham evāruruhe tadā |

பீஷ்மர் கூறினார்—அரசன் பலி பாடிய, ‘அனஹங்காரம்’ எனப் பெயர்பெற்ற அந்த உரையைச் செவிமடுத்ததும், ஆயிரக் கண்களையுடைய இந்திரன் அப்போது மீண்டும் ஆகாயத்திற்கே உயர்ந்து சென்றான்.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
बलिनाby Bali (the king)
बलिना:
Karta
TypeNoun
Rootबलिन्
Formmasculine, instrumental, singular
गीतम्sung/uttered
गीतम्:
Karma
TypeVerb
Rootगै (धातु) → गीत (क्त)
Formneuter, nominative/accusative, singular, क्त (past passive participle)
अनहंकारसंज्ञितम्called/termed 'without ego'
अनहंकारसंज्ञितम्:
TypeAdjective
Rootअनहंकार-संज्ञित
Formneuter, nominative/accusative, singular, क्त (in संज्ञित)
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
Formneuter, accusative, singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा)
Formabsolutive (क्त्वा)
सहस्राक्षःthe thousand-eyed one (Indra)
सहस्राक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootसहस्र-अक्ष
Formmasculine, nominative, singular
खम्the sky
खम्:
Karma
TypeNoun
Root
Formneuter, accusative, singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
आरुरुहेascended/mounted
आरुरुहे:
TypeVerb
Rootआ-रुह्
Formperfect (लिट्), 3rd, singular, parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Bali
I
Indra (Sahasraksha)
S
Sky (Kha)