Shloka 14
बलीन्द्रसंवादः — Kāla, Anityatā, and the Limits of Agency
Mahābhārata 12.217
श्रियं दिव्यामभिप्रेप्सुर्वर्ष्मान् मनसा शुचि: । शारीरैनियमैश्ग्रैक्षरेन्नरिष्कल्मषं तप:
śriyaṃ divyām abhiprepsur varṣmān manasā śuciḥ | śārīra-niyamaiś ca ugraiḥ caret niriṣkalmaṣaṃ tapaḥ ||
தெய்வீகச் செல்வம்—உன்னத ஆன்மிக மேன்மை—அதாவது பிரம்மஞானத்தை அடைய விரும்புவான் மனத்தைத் தூய்மையாக வைத்திருக்க வேண்டும். உடலில் வாழ்ந்தபடியே கடுமையான உடல் ஒழுக்கங்களைப் பின்பற்றி, குற்றமற்ற தவத்தை ஆற்ற வேண்டும்; அது உயர்ந்த உணர்வுக்கான மாசற்ற சாதனமாக அமையட்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
To reach the highest spiritual good, one must purify the mind and support that inner purity with disciplined bodily observances; austerity should be ‘niriṣkalmaṣa’—free from ego, harm, and moral stain—so it becomes a legitimate means toward realization.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he emphasizes the ethical foundation of spiritual pursuit: aspiration for the divine must be matched by mental purity and rigorous, blameless practice.