Shloka 15
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
सत्यशौचार्जवत्यागैर्वर्चसा विक्रमेण च | क्षान्त्या धृत्या च बुद्धथा च मनसा तपसैव च
satyaśaucārjavattyāgair varcasā vikrameṇa ca | kṣāntyā dhṛtyā ca buddhayā ca manasā tapasāiva ca ||
பீஷ்மர் கூறினார்—உண்மை, தூய்மை, நேர்மை, தியாகம்; ஒளி (ஆன்மீகத் தேஜஸ்) மற்றும் வீரியம்; மேலும் பொறுமை, உறுதி, நல்விவேகம், கட்டுப்பட்ட மனம், தவம்—இவற்றால் மனிதன் வலிமை பெறுகிறான்; உன்னத நன்மைக்குத் தகுதியடைகிறான்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma lists the foundational virtues that build moral and spiritual strength: truth, purity, sincerity, generosity/renunciation, inner radiance, courage, patience, steadfastness, discernment, mental discipline, and austerity.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he continues a didactic sequence, enumerating qualities that constitute righteous conduct and inner excellence.