Shloka 9
Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati
Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal
वासुदेव: परमिदं विश्व॒स्य ब्रह्मणो मुखम् । सत्यं ज्ञानमथो यज्ञस्तितिक्षा दम आर्जवम्,सम्पूर्ण वेदका मुख जो प्रणव है वह तथा सत्य, ज्ञान, यज्ञ, तितिक्षा, इन्द्रिय-संयम, सरलता और परम तत्त्व--यह सब कुछ वासुदेव ही है
vāsudevaḥ param idaṃ viśvasya brahmaṇo mukham | satyaṃ jñānam atho yajñas titikṣā dama ārjavam |
பீஷ்மர் கூறினார்—வாசுதேவரே இவ்வுலகத்தின் பரம மூலமும், பிரம்மத்தின் ‘முகம்’ (முதன்மை வெளிப்பாடு) ஆவார். சத்தியம், ஞானம், யாகம், திதிக்ஷை (தாங்கும் திறன்), தமம் (இந்திரியக் கட்டுப்பாடு), ஆர்ஜவம் (நேர்மை)—இவ்வறங்கள் அனைத்தும், அவை சுட்டும் பரமத் தத்துவமும், உண்மையில் வாசுதேவரே.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All cardinal virtues—truth, knowledge, sacrifice, endurance, self-control, and integrity—are not merely human qualities but expressions of the Supreme; recognizing Vāsudeva as their ground unifies ethics with devotion and metaphysics.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira by identifying Vāsudeva (Krishna) as the highest reality and as the source and essence of the principal dharmic virtues.