Shloka 286
Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
एवं नवविधो ज्ञेय: पार्थिवो गन्धविस्तर: । अनुकूल
evaṁ navavidho jñeyaḥ pārthivo gandha-vistaraḥ | anukūlaḥ pratikūlaḥ madhuraḥ kaṭuḥ nihārī dūrataḥ āgacchantī tīkṣṇa-gandha-miśritaḥ snigdhaḥ rūkṣaḥ viśadaś ca—ete gandhasya nava bhedā jñātavyāḥ | evaṁ pārthiva-gandhasya vistaro vyākhyātaḥ |
இவ்வாறு பார்திவ (பூமித் தத்துவ) மணத்தின் விரிவு ஒன்பது வகையென அறியப்பட வேண்டும்: இனிமையானது, விரோதமானது, மதுரம், கடுமை, ‘நிஹாரி’ (தொலைவில் இருந்து வருவது போலத் தோன்றும் மணம்), கூர்மையான மணம் கலந்தது, ஸ்நிக்தம் (எண்ணெய்மையுடன்), ரூக்ஷம் (உலர்ச்சி), விசதம் (தெளிவு/தூய்மை). இவையே மணத்தின் ஒன்பது வேறுபாடுகள். இவ்விதம் பூமித் தத்துவத்தின் மணவிரிவு கூறப்பட்டது.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse classifies the earth-element’s sensory quality—smell—into nine recognizable types, training discernment (viveka) about sense-data as part of a broader philosophical analysis of the elements and perception.
In a didactic discourse attributed to Bharadvāja within Śānti Parva, the speaker is enumerating and defining categories of sensory qualities; here he concludes the ninefold description of ‘earthly’ odors.